بررسی اثربخشی فعالیتهای آموزشی ترویجی در ارتقای سطح دانش اعضای تعاونیهای تولیدی کشاورزی استان سمنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

  تحقیق حاضر به بررسی اثربخشی فعالیتهای آموزشی ترویجی در ارتقای سطح دانش اعضای تعاونی تولیدی کشاورزی استان سمنان می پردازد. این تحقیق از نوع کاربردی است که به روش علّی - ارتباطی انجام شده است. متغیر وابسته، اثربخشی فعالیتهای آموزشی ترویجی در ارتقای سطح دانش اعضای تعاونی تولیدی کشاورزی و متغیرهای مستقل در پنج گروه شامل: ویژگیهای شخصی، اجتماعی ، اقتصادی ، فعالیتهای آموزشی ترویجی و زراعی تقسیم بندی شدند. جامعه آماری مطالعه شامل 3357 نفر از اعضای تعاونی تولیدی کشاورزی بوده که در دوره های آموزشی ترویجی شرکت کرده‌اند و بر اساس فرمول کوکران تعداد209 نمونه پرسشنامه ها رابه طور صحیح تکمیل نمودند. شیوه اجرای تحقیق به صورت میدانی و با استفاده از پرسشنامه بوده و روایی محتوایی پرسشنامه با کسب نظر متخصصان و استادان تعیین و پس از اعمال اصلاحات لازم وآزمون مقدماتی، ضریب آلفای کرونباخ 91درصد به دست آمده است. برای تحلیل داده ها از نرم افزار16Spss استفاده شد.جهت تعیین تأثیر متغیرهای مستقل بروابسته ازرگرسیون چندمتغیره استفاده گردید.
نتایج‌حاصل‌از تأثیر جمعی‌متغیرهای‌مستقل بر متغیر وابسته از طریق رگرسیون چندمتغیره به روش گام به گام حاکی از آن است که متغیرهای نقشهای توسعه‌ای ترویج، منابع آموزشی، روش آموزشی و مراحل تولید محصول 8/53 درصد تغییرات حاصل بر روی متغر وابسته دانش را تبیین کردند. همچنین با توجه به نتایج تحقیق می‌توان پیشنهاد داد که مطالب و محتوای برنامه ها به صورتی طراحی و اجرا شود تا با مسائل و شرایط اقتصادی، اجتماعی و فنی اعضای تعاونیها مطابقت داشته باشد و بتواند به آنها در حیطه کاری و تخصصی فعالیتشان در تعاونی کمک نماید . همچنین از اعضای تعاونیها و شرکت کنندگان در دوره ها در طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه ها و فعالیتهای آموزشی ترویجی باید کمک گرفت تا هم اعضا با توجه به نیازهاشان در فرایند برنامه‌ریزی شرکت نمایند و هم روحیه همکاری و تشریک مساعی خود را که یکی از ارکان اساسی تشکیل تعاونیها می باشد، حفظ کنند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Effectiveness of Extension Educational Activities in Promoting Knowledge of the Members of Agriculture Production Cooperatives in Semnan Province

نویسندگان [English]

  • M Solouki 1
  • I Malekmohammadi 2
  • M Chizari 3
1 Master’s Degree in Agriculture Extension & Education, Islamic Azad University, Science & Research Branch
2 Professor of the Faculty of Agriculture, University of Tehran
3 Professor of the Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

The present study investigates the effectiveness of extension educational activities in promoting knowledge of the members of agriculture and production cooperatives in Semnan Province. This research is an applied research conducted in cause and effect correlative method. The dependant variable was the effectiveness of extension educational activities in promoting knowledge of members of the agriculture production cooperatives and the independent variables were established in 5 groups of personal, social, economical, extension educational activities and farming. Statistical population consisted of 3367 members of agriculture production cooperatives who had participated in the extension educational courses. By applying the Cochran formula the appropriate sample size was determined to be 209 questionnaires which were correctly completed. A field procedure was employed using the sample questionnaires and validity of the content of questionnaires was established by enquiring experts and professors. After applying necessary corrections and conducting a preliminary test, the acquired Cronbach's Alpha Coefficient was %91. SPSS-16 Software was used to analyze the data. In order to determine the effect of independent variables on dependent ones, multiple regressions were used.
The resulted acquired from the collective effect of independent variables on dependant variables through a multi-variable regression in a step by step method indicated that developmental roles of agriculture, educational resources, educational method, and crop production stages explained the %53.8 of changes in the dependent variable of knowledge.
Considering the results of the study, it is suggested that the content of courses should be compatible with economical, social and technical issues & conditions of the cooperative members and aid them in their field of work and specialty in the cooperative. Also cooperative members and participants in the courses should be asked to help with planning, implementation and evaluation of educational programs and activities; so that members will participate in the planning according to their needs, and cooperation morale, which is the basis of cooperatives would be preserved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Effectiveness
  • education
  • Extension
  • knowledge
  • Agriculture Production Cooperative
  • Semnan province

 

1. روابط عمومی اداره کل تعاون استان سمنان (1386)، گزارش عملکرد فعالیت های  شرکت های تعاونی تولیدی کشاورزی به تفکیک شهرستان ها، سمنان: اداره کل تعاون استان سمنان.

2. صادقی ، ا. (1386)، بررسی اثربخشی فعالیت های شرکت های تعاونی تولید روستایی استان مازندران در دستیابی به اهداف اقتصادی و اجتماعی ( مطالعه موردی شهرستان آمل)، پایان نامه کارشناسی ارشد (چاپ نشده) رشته ترویج و آموزش کشاورزی، تهران : دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات.

3. قانع ، ف . (1383)، بررسی اثربخشی دوره های برگزار شده مدیریت تلفیقی آفات پنبه از دیدگاه کشاورزان پنبه کار شهرستان گرمسار، پایان نامه کارشناسی ارشد (چاپ نشده) رشته ترویج و آموزش کشاورزی، تهران : دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات.

4. قناعت، ن. (1385)، بررسی اثر بخشی برنامه های ترویج چند منظوره در حفظ و احیاء مراتع شهرستان گرمسار (با تکیه بر بهره برداران)، پایان نامه کارشناسی ارشد (چاپ نشده) رشته ترویج و آموزش کشاورزی، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.

5. کنشلو، ع. (1381)، بررسی اثربخشی آموزش های ترویجی گندمکاران شهرستان گرمسار در افزایش تولید محصول گندم طی سالهای 80-1379، پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده رشته ترویج و آموزش کشاورزی، تهران : دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.

6. معتمد ، ر . (1384)، بررسی میزان اثربخشی دوره های آموزشی ترویجی ارائه شده برای داوطلبان طرح بسیج سازندگی  شهرستان کرج، پایان نامه کارشناسی ارشد (چاپ نشده) رشته ترویج و آموزش کشاورزی، تهران : دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات.

7. نسیمی ، ع.(1384)، سبد قطور تعاونی ها و اصلاح نظام بهره برداری کشاورزی ایران، تهران: سازمان تعاون روستایی ایران.

8. هدایت نژاد ، ع.(1378 )، بررسی میزان اثربخشی دوره های آموزش فنی و حرفه ای رسمی وزارت جهاد سازندگی در سال 77-76، پایان نامه کارشناسی ارشد (چاپ نشده) رشته ترویج و آموزش کشاورزی، تهران : دانشگاه تهران.

9. Anderson, J. R. & G. Feder (2004), Agricultural extension: good intensions and hard realities, TheWorld Bank research observer, 19, 1, 42-60. retrieved 18, December from http://wbro.oxfordjournals.org/cgi/reprint.

10. Barret, G., W.P. Swanson  & V.A. Song  (2005), Evaluation of  training program for caregivers to aging adults, Journal of Extension, 43 (3):21-29.

11. Fairbairn,Brett (2001), Social Movements and Co-operatives: Implications for History and Development, Review of International Co-operation, Vol. 94 No. 1.

12. Gaaya ,A.(2001), Extension Education in Agricultural and Rural Development:Role of International Organizations, The FAO Experience. FAO, Institutions and Agrarian Reform Division, Rome (Italy)

13. Kallawy, Peter (2001), The need for attention to the issue rural vocational education, International journal of Education Development.

14. Kluge, J., J. Meffert & L. Stein (2000), The German road to innovation, The McKinsey Quarterly, 2, pp. 99–105.

15. Renchie, L.D.  & A.W. Jones (2004), Effectiveness of an SPAT education program, Journal of Extension, 42(6):58-67.

16.  Qamar, M.K.( 2005), Global trends in agricultural extension: Challenges facing Asia and the Pacific region; FAO Regional Expert Consultation on Agricultural Extension (Bangkok, July 2002), FAO. Rome.

17. Saiyid ,A.(2003),Human development in South Asia 2002, Agriculture and Rural Development, Bangalore Town: Oxford University Press