برآورد کارایی اقتصادی تعاونیهای تولید کشاورزی مطالعه موردی شهرستان سیرجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 کارشناس ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

هدف از انجام این تحقیق، تعیین کارایی اقتصادی و عوامل مؤثر بر آن با استفاده از تابع مرزی تصادفی برای شرکتهای تعاونی تولید کشاورزی شهرستان سیرجان در سال 1389 است. به این منظور داده‌های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار Frontier 4.1 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که متوسط کارایی اقتصادی تعاونیهای تولید کشاورزی شهرستان سیرجان 73 درصد است. همچنین میزان ارزش سرمایه کنونی شرکت با سود مرزی رابطه مستقیم و معناداری دارد و بین تعداد فعالیتهای شرکت با سود مرزی رابطه معکوسی وجود دارد. در برآورد ناکارایی اقتصادی تعاونیهای تولید کشاورزی، سابقه مدیریتی مدیرعامل و مدت زمان فعالیت شرکت تعاونی در کارایی اقتصادی تأثیری مثبت و مخارج مربوط به کلیه فعالیتهای شرکت تعاونی و تنوع فعالیتها تأثیری منفی در این کارایی دارند. در این تحقیق مشخص و پیشنهاد شد با کاهش تعداد فعالیتهای شرکت و افزایش سرمایه‌گذاری در شرکتهای تعاونی تولید کشاورزی می‌توان میزان سودآوری این شرکتها را افزایش داد. همچنین استفاده از مدیران دارای سابقه مدیریتی بالا، اعمال مدیریت صحیح و بهره‌گیری از آموزشهای لازم و فعالیتهای ترویجی در ارتقای میزان کارایی اقتصادی این شرکتها مؤثر تشخیص داده شدند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Economic Efficiency of Agricultural Producing Cooperatives A Case Study of Sirjan City

نویسندگان [English]

  • A Karbasi 1
  • N Ohadi 2
1 Associate Professor of Agriculture Economics Group, Ferdowsi University of Mashhad
2 M.S. of Agriculture Economics, University of Sistan & Baluchestan
چکیده [English]

The main objective of this study was to determine the economic efficiency and factors affecting it by using stochastic frontier function for Sirjan agricultural producing cooperatives in 2010. Collected data were analyzed using Frontier 4.1 software. The results of this study show that average economic efficiency of Sirjan agricultural producing cooperatives was 73%. The result also indicates that current capital value of company has a direct & significant relationship with frontier profit and there is a reserve relation between numbers of activities of the company with frontier profit. In the evaluation of economic inefficiency of agricultural producing cooperative, managing director''s experiences and duration of cooperative company have a positive influence upon economic efficiency but costs related to all of activities of the cooperative companies and diversity of activities have a negative influence upon economic efficiency. This study suggests the reduction of company’s activities and increased investments in agricultural producing cooperatives, which can increase the profitability of these companies. Also, utilizing managers with high experiences, application of correct management & offering the much needed training and extension activities can promote economic efficiency of these companies

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agricultural Producing Cooperatives
  • Stochastic Fronter Function
  • Economic efficiency
  • sirjan city

. اسلامی نسب، محمد(1378)، از اندیشه تا عمل، همیار1، شماره 1، ص 4 تا 8.

2. ازکیا، مصطفی(1382)، تحلیل مبانی نظری و نظام­های بهره­برداری و روند تحول آنها با تأکید بر جامعه روستایی ، مجموعه مقالات اولین همایش نظام بهره­برداری کشاورزی در ایران، تهران: وزارت جهاد کشاورزی.

3. اثنی­عشری، محمد(1369)، نقش شرکت­های سهامی زراعی و تعاونی­های تولید روستایی در کاربرد عوامل تولید، مجموعه مقالات دومین سمینار مشترک شرکت­های سهامی زراعی، تعاونی های تولید روستایی و کشت و صنعت­ها، وزارت کشاورزی، تهران، ص 296-302.

4. دفتر تحقیقات و پژوهش وزارت تعاون (1372)، خلاصه گزارش بررسی تعاونی­های تولیدی استان سیستان و بلوچستان، ماهنامه تعاون، شماره138، ص 6 تا 11.

5. سازمان جهاد کشاورزی شهرستان سیرجان، 1389.

6. سعدی، حشمت­الله(1386)، ارزیابی تعاونی­های تولید کشاورزی در شهرستان کبودر آهنگ استان همدان، فصلنامه روستا و توسعه، سال دهم، شماره2، ص 140 تا 167.

7. شجری، شاهرخ، الهام باریکانی و افشین امجدی(1387)، تعیین کارایی اقتصادی تعاونی های تولید کشاورزی و عوامل مؤثر بر کارایی اقتصادی آنها در استان فارس، اقتصاد کشاورزی، جلد2، شماره4، ص 141تا 155.

8. طاهرخانی، مهدی و وکیل حیدری ساربان (1382)، نقش تعاونی­های تولیدی در توسعه مناطق روستایی(مطالعه موردی: شهرستان مشکین شهر)، پژوهش های جغرافیایی، شماره 49، ص 115تا126 .

9. لهسایی­زاده، عبدالعلی(1373)، کارکرد تعاونی­های تولید کشاورزی در نظام سرمایه­داری، زیتون، شماره،46، ص 14تا 15.

10. محمدی، هادی و سید مهریار صدرالاشرفی (1384)، مطالعه کارایی اقتصادی تعاونی های تولید دشت قمرود با استفاده از دو روش مرز تصادفی و تحلیل فراگیر داده­ها، علوم کشاورزی، سال یازدهم، شماره 3، ص 15تا29 .

11. منصوربستانی، رضا و علیقلی حیدری و حسن صدیقی (1388)، بررسی عوامل مؤثر بر ترویج و توسعه فرهنگ تعاون در استان سیستان و بلوچستان، ماهنامه تعاون، سال بیستم، شماره 211-210، ص 35 تا 53 .  

12. نجفی، بهاالدین(1384)، بررسی امکانات توسعه خدمات بازاریابی شرکت­های تعاونی روستایی در ایران،پنجمین کنفرانس دوسالانه انجمن اقتصاد کشاورزی ایران ،جلد2، ص 743تا 768 .

13. هاشمی تبار، محمود(1383)، بررسی عوامل مؤثر بر دسترسی به اعتبارات کشاورزی و نقش آن در تولید در استان سیستان و بلوچستان، کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل.

14. Aigner, D. J., C. A. K. Lovell and P. Schmidt (1997), Formulation and estimation of stochastic frontier production function models, Journal of Econometrics, 6(1): 21-37                                        .

 15. Battese, G. E. and T.J. Coelli (1988), Production of firm level technical efficiencies with a generalized frontier production function  and panel-data,  Journal of Agricultural Economics, 34: 399-415.                                                                                                                                                   

16. Battese, G. E. and T.J. Coelli (1992), Frontier production functions, technical efficiency and panel data: With application to pady farmers in India, Journal of Productive Analysis, 3: 153-169.

17.Coelli, T.J. (1994), A guide to frontier version 4.1: a computer program from stochastic frontier production and cost function estimation, Departments of Econometrics University of New England, Armidale.                                                     

18.Cowie, H. (2000), Cooperative Group Work: A Perspective from the UK,   Department of  psychology and Counseling, Roe Hampton Institute London, West Hill, 227-238.

19. Carlos, P.B. and J.C. Gomes Santos (2007), Comparing the Productive Efficiency of Cooperative and Private Enterprises: The Portuguese Wine Industry as a Case Study, Journal of Rural Cooperation, 35(2): 109-122                                                                                                          

20.Farrell, M. J. (1957), The measurement of productive efficiency,  Journal of the Royal Statistical Society, 120 (3): 253-281.                                                                              

21. Fogelstrom, K. (1994), Prerequisites for cooperative success: criteria for genuine cooperative societies, Asias Rural Cooperatives, Westview Press.                                  

22. Gertler, M. (2001), Rural Coperative and Sustainable Development,Center for The Study of Cooperatives University of Saskkatchewan. 6-11                                                                                 

23. Green, W. (1997), In Handbook of aplied Econometrics (Volum 2:Microeconomics) ,Hashem Pesaran, M. and P. Schmidt, Blackwell Pub. Ltd., USA. 81-166                                                         

24. Lawrence, J. and P. A. Yotopoulos (1972), Profit supply and factor demand functions,  Am. J. Agr. Econ., 11-18