بررسی و مقایسه عوامل مؤثر بر نگرش زیست محیطی زارعان عضو و غیرعضو تعاونیهای کشاورزی شهرستان شیراز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکترای رشته ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز ، شیراز، ایران

چکیده

این پژوهش با بررسی و مقایسه نگرش زیست محیطی زارعان عضو و غیرعضو تعاونیهای تولید کشاورزی در شهرستان شیراز می‌کوشد تا سازه های مؤثر بر شکل گیری نگرش زیست محیطی هر دو دسته زارعان را مشخص کند. در پژوهش حاضر از طریق نرم افزار spss، آماره‌های تی استیودنت، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه محاسبه شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامه‌ای با سؤالات بسته و باز برای جمع آوری اطلاعات از 272 نفر از زارعان شهرستان شیراز بوده است. روایی صوری پرسشنامه توسط استادان بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه ‌شیراز و پایایی‌آن‌ از طریق ‌جمع‌آوری‌ اطلاعات از 32 زارع خارج ‌از جامعه‌آماری و آزمون آلفای‌کرونباخ‌ تأیید شد.نتایج این تحقیق نشان داد که زارعان عضو تعاونیهای تولیدکشاورزی نگرش مثبت تری نسبت به حفظ محیط زیست دارند. برپایه نتایج حاصل از رگرسیون چندگانه، سه متغیر: 1. میزان آگاهی از نتایج مضر برخی فعالیتها، 2. دانش زیست محیطی و 3. اعتقاد به هنجارهای اخلاقی در مجموع توانسته اند 36 درصد از تغییرات در نگرش زیست محیطی زارعان عضو را تبیین کنند. دو متغیرِ آگاهی از نتایج مضر فعالیتها و ارتباط با کارشناسان کشاورزی نیز حدود 70 درصد از تغییرات در نگرش زارعان غیرعضو را پیش بینی کردند. بنابر نتایج، توصیه می‌شود که در برنامه‌های آموزشی تعاونیها، آگاه سازی هر چه بیشتر زارعان از نتایج فعالیتهایشان بر روی منابع پایه زیست محیطی، افزایش دانش زارعان در مورد فعالیتهای حفاظت از منابع پایه زیست محیطی و تربیت اخلاقی زارعان در جهت پایبندی هر چه بیشتر به رعایت اصول اخلاقی در برخورد با محیط زیست مورد تأکید قرار گیرند تا باعث ایجاد نگرش مساعد نسبت به حفظ این منابع شوند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effects of Participatory in Cooperatives on Farmers’ Environmental Attitude The Case Study of Farmers in Shiraz County

نویسندگان [English]

  • M Monteezadeh 1
  • Gh Zamani 2
1 Doctoral Student, Department of Agricultural Extension and Education, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده [English]

This study was conducted to investigate the attitude of farmers who were members and non-members of agricultural cooperatives toward environmental issues in Shiraz Township, using survey method. Questionnaire was the instrument for gathering data. It included both closed and open ended questions.  Multi-stage stratified random sampling was used to collect data from 272 farmers as the research sample. The questionnaire validity was confirmed by faculty members of agricultural extension and education department.  A pilot test was done to test the reliability of the questionnaire. The results showed that the member farmers in agricultural cooperative had a more positive attitude than the non- member farmers regarding environmental issues.  Also, the results of statistical regression showed that the awareness of adverse consequences, environmental knowledge and moral norms expected thirty- six percent of the variety in member-farmers’ environmental attitude. Two variables of the awareness of adverse consequences and relationship with agricultural experts expected seventy percent of the variety in non-member farmers’ environmental attitude. Finally these recommendations were made for the cooperatives to follow: 1) increasing farmers’ awareness of adverse consequences of their activities (for the ecosystem), 2) strengthening farmers’ environmental knowledge, 3) providing the moral training for farmers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agricultural Cooperative
  • environmental attitude
  • Farmer
  • Shiraz Count

 

1. جمشیدی، ح. (1383). بررسی نقش، جایگاه و اهمیت تعاونی ها در توسعه و گسترش آموزش های زیست محیطی در کشور. فصلنامه تعاون، شماره 153، صفحات46-51.

2. شاهرودی، ع. ا.، چیذری، م. و پزشکی­راد، ع. (1387). تأثیر تعاونی آب بران بر نگرش کشاورزان نسبت به مدیریت آب کشاورزی: مطالعه موردی استان خراسان رضوی. مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی (علوم و صنایع کشاورزی)، سال بیست و دوم، شماره 2، صفحات 71- 85.

3. صفری شالی، ر. (1380). نقش تعاونی های تولید روستایی در توسعه پایداربخش کشاورزی. ماهنامه اطلاعات سیاسی، اقتصادی، شماره 167- 168، صفحات 212- 219.

4.منتی­زاده، م. (1389). بررسی رفتارهای زیست محیطی زارعان شهرستان شیراز، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز.

5. Alibeli, M. A., and Johnson, C. (2009). Environmental concern: A cross national analysis. Journal of International and Cross- Cultural Studies, 3(1), 1-10.

6. Davies, J., Foxall, G. R., and Pallister, J. (2002). Beyond the intention–behaviour mythology: An integrated model of recycling. Marketing Theory, 2(1), 29-113. 

7. Erdoan, N. (2009). Testing the new ecological paradigm scale: Turkish case. African Journal of Agricultural Research, 4(10), 1023-1031.

8. Fielding, K. S., McDonald, R., and Louis, W. R. (2008). Theory of planned behaviour, identity and intentions to engage in environmental activism. Journal of Environmental Psychology, 28(4), 318–326.

9. Kaiser, F. G.,  Frick, J., and Wilson, M. (2004). Environmental knowledge and conservation behavior: exploring prevalence and structure in a representative sample. Personality and Individual Differences, 37(8), 1597-1613.

10. Garling, T., Fujii, S., Garling, A., and Jakobsson, C. (2003). Moderating effects of social value orientation on determinants of proenvironmental behavior intention. Journal of Environmental Psychology, 23(1), 1-9.

11. Hansla, A., Gamble, A., Juliusson, A., and Garling, T. (2008). The relationships between awareness of consequences, environmental concern, and value orientations. Journal of Environmental Psychology, 28(1), 1–9. 

12. Lichtenberg, E., and Zimmerman, R. (1999). Information and farmers’ attitudes about pesticides, water quality, and related environmental effects. Agriculture, Ecosystems and Environment, 73(3), 227-236.

13. Murphy, T. P. (2004). The second minnesota report card on environmental literacy: A survey of adult environmental knowledge, attitudes and behaviour, Minnesota office of Environmental Assistance.

14. Schultz, P. W., Shriver, C., Tabanico, J. J., and Khazian, A. M. (2004), Implicit connections with nature. Journal of Environmental Psychology, 24(1), 31–42.

15. Snelgar, R. S. (2006). Egoistic, altruistic, and biospheric environmental concerns: Measurement and structure. Journal of Environmental Psychology, 26(2), 87–99.

16. Steg, L., Dreijerink, L., and Abrahamse, W. (2005). Factors influencing the acceptability of energy policies:A test of VBN theory. Journal of Environmental Psychology, 25(4), 415–425.

17. Stern, P. C. (2000). Toward a coherent theory of environmentally significant behavior. Journal of Social Issues, 56(3), 407–424.

17. Thompson, S.C.G., and Barton, M. A. (1994).Ecocentric and anthropocentric attitudes: toward the environment. Journal of Environmental Psychology, 14(2), 149-157.

18. Vermeir, I. and Verbeke, W. (2008). Sustainable food consumption among young adults in Belgium: Theory of planned behaviour and the role of confidence and values. Ecological Economics, 64(3), 542-553.