شناسایی عوامل اجتماعی و محیطی مؤثر در عملکرد تعاونی‌های تولید روستایی استان کهگیلویه و بویراحمد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گچساران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گچساران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل اجتماعی و محیطی مؤثر در عملکرد تعاونی‌های تولید روستایی استان کهگیلویه و بویر احمد انجام گرفت. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت، توصیفی ـ تحلیلی بود. جامعة آماری تحقیق را کلیة اعضای تعاونی‌های تولید روستایی استان کهگیلویه و بویراحمد به تعداد ۷۶۴۴ نفر تشکیل دادند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برابر ۳۶۵ نفر تعیین شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه محقق‌ساخته استفاده گردید که روایی آن از طریق پانل متخصصان شامل استادان گروه مدیریت کشاورزی واحد گچساران و پایایی آن با کمک آزمون آلفای کرونباخ (با ضریب 8۸/۰) تأیید شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها در بخش آمار توصیفی از میانگین، میانه، نما ، درصد فراوانی و در بخش آمار استنباطی  از آزمون کولموگروف - اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره استفاده شد.نتایج ضریب همبستگی نشان داد که بین  متغیرهای مسئولیت‌پذیری اجتماعی و همبستگی اجتماعی و  مدیریت خاک در سطح ۹۹ درصد و میان متغیرهای  مشارکت اجتماعی، اعتماد اجتماعی، مدیریت آب، مدیریت استفاده از نهاده‌های شیمیایی در سطح ۹۵ درصد رابطة معنی‌داری  با عملکرد تعاونی‌های تولید وجود دارد. نتایج آزمون رگرسیون چندمتغیره به شیوة هم‌زمان نشان داد مؤلفه‌های اجتماعی (مسئولیت‌پذیری اجتماعی، همبستگی اجتماعی، مشارکت اجتماعی، اعتماد اجتماعی) و مؤلفه‌های محیطی (مدیریت خاک، مدیریت آب و مدیریت استفاده از نهاده‌های شیمیایی) در مجموع ۶۶ درصد از تغییرات متغیر وابستة تحقیق را تبیین کردند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying Factors Affecting the Performance of Rural Production Cooperatives in Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province

نویسندگان [English]

  • mohsen mousaei 1
  • Ayatolah Mohammadi mofrad 2
1 assistance professor of Islamic Azad University Gachsaran branch
2 Master of Science, Department of Agricultural Management, Islamic Azad University of Gachsaran. Gachsaran
چکیده [English]

The purpose of this study was to identify factors affecting the performance of rural cooperatives in Kohgiluyeh and Boyer Ahmad provinces. Research was applied in terms of its purpose and in terms of its nature, descriptive-analytical. The population consisted of all members of rural production cooperatives in Kohgiluyeh and Boyer Ahmad province (N=7644). To determine the sample size, the Cochran formula was used and based on this, the sample size was (n=365). A researcher-made questionnaire was used to collect data. The validity of the questionnaire was determined through a panel of experts including the faculty members of the Agricultural Management Department of Gachsaran branch. The reliability of the Coranbach Alpha test was estimated to be (0.88). In order to analyze the data in the descriptive statistics section, mean, median, mode and percent frequency were used. In the inferential statistics, the Kolmogorov test, Pearson correlation test and multivariate regression were used.The results of correlation coefficient showed that there was a significant relationship between social responsibility variables, social solidarity at the level of 99% and the variables of social participation, social trust at 95% level. Also, there was a positive and significant relationship between the soil management variables at the level of 99% and the variables of water management and management of chemical inputs at the 95% level. The results of multivariate regression test showed that the components of social factors, social responsibility, social solidarity, social participation, social trust, soil management, water management and management of chemical inputs in total 66 percent of changes in dependent variable of research

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural Production Cooperative
  • Environmental Factors
  • Social factors
  • Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province

آرزومندان مفرد، م. (1393). تعاونیهای تولید. بازیابی شده از سایت سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی شهرستان بیرجند:

http://birjand.kj-agrijahad.ir/index.php/1390-07-14-06-35-51/1390-08-28-04-52-14

 احمدپور، ا.، مختاری، و. و پورسعید، ع. ر. (1392). سنجش میزان موفقیت تعاونی‌های تولید کشاورزی در استان ایلام.فصلنامه تعاون و کشاورزی، ۲(۸)،۲۷-۴۴.

باصری، ب.، صادقی، ح. و خاکسار، ج. ر. (۱۳۸۹). بررسی عملکرد تعاونی های تولید کشاورزی در ایران.  مجله تحقیقات اقتصادی، 10 (3)، 1-24.

بذرافشان، ج. و شاهین، ح.(۱۳۹۰).  آسیب شناسی تعاونی های تولید روستایی در ایران. مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام. فروردین 1390. زاهدان.

بهرامی، ع.، نادری مهذردی، ک. و فطرس، م.ح. (۱۳۹۲). عوامل مؤثر بر اعتماد ومؤلفه های آن در تعاونی تولید کشاورزی وینسار قروه. روستا و توسعه، شماره۳، ۴۸-۵۳.

پورطاهری، م.، پاپولی، م.ح. و فلاحی، ع. (۱۳۹۱). ارزیابی عملکرد تعاونی های کشاورزی در مناطق روستایی مورد مطالعه: شهر خرم آباد. جغرافیا و توسعه، 10(26)، 49-60.

حاجی، ل.، چیذری، م. و  چوبچیان، ش. (۱۳۹۵). تحلیل ساختاری عوامل مؤثر بر توسعه پایدار تعاونی های تولید کشاورزی در مناطق روستایی شهرستان نقده. مجله تحقیقات روستایی، 7 (1)، 195-216.

حاجی، ل.، چیذری، م. و چوبچیان، ش. (۱۳۹۴). عوامل تأثیرگذار بر توسعة پایدار تعاونی‏های تولید کشاورزی شهرستان نقده از دیدگاه اعضای تعاونی‏ها. فصلنامه تعاون و کشاورزی، 4(۱۵)، ۹۱-۱۱۷.

حیدری ساربان، و. و باختر، س. (1395). بررسی عوامل مؤثر بر موفقیت تعاونی های تولید روستایی، مطالعه موردی شهرستان پارس آباد. فصلنامه نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، ۴(۲)، ۱۵۲-۱۶۵. 

حیدری ساربان، و. و زیارتی، م. (۱۳۹۶). عوامل اجتماعی و محیطی مؤثر بر عملکرد شرکت‌های تعاونی‌های تولید روستایی شهرستان گناوه. فصلنامه تعاون و کشاورزی، ۶(۲۲)، ۱۰۳-۱۲۱.

زند، ع. و فرج الله حسینی، ج.  (۱۳۹۶). کاربردظرفیتنوآوریبر بهبود عملکرد تعاونیهای زنان روستایی. مجله ترویج و آموزش  کشاورزی،۸(۱)، ۲۹-۴۴.

شجاعت سوق، س. (۱۳۹۴). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در کارکردهای تعاونی تولید روستایی نگین سبز شهرستان چرام. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بیرجند، دانشکده علوم کشاورزی.

شعبانعلی فمی ، ح.، خانی، ف.، چوبچیان، ش. و رستمی، ف. (۱۳۸۷). تحلیل عوامل اقتصادی مؤثر بر تشکیل تعاونی‌های زنان در ایران. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره ۶۶، ۱۱۷-۱۳۱.

صادقی، ح.، صیدایی، ا.، قبادی، ش. و صالحی، م.(1395)ارزیابیعملکردنهادهاوسازمانهایمرتبطباپایداریروستاها مطالعه موردی:  بخشدهدزدرشهرستانایذه. فصلنامهاقتصادفضاوتوسعهروستایی، ۵(۲)، ۱۱۹-۱۴۰.

طلوعی اشلقی، ع. و صفا کیش، م. س. (۱۳۹۳). تحلیل و تفسیر آزمون های آماری تک متغیره و چندمتغیره با استفاده از SPSS. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.

فاریابی، م. و احمدوند، م.(۱۳۹۶). تعیین کننده‌هاىعملکردتعاونى هاىتولیدروستایىدرجنوباستانکرمان. فصلنامه پژوهش‌های روستایی، ۸(۳)، ۴۰۴-۴۲۱.

کرباسی، ع.واوحدی، ن.(1390). برآورد کارایی اقتصادی تعاونی‌های تولید کشاورزی، مطالعه موردی شهر سیرجان. فصلنامه تعاون و کشاورزی (دوره جدید)، 22(6)1-20.

کرمی ، ش. و آگهی، ح. (۱۳۸۹). عوامل مؤثر بر موفقیت تعاون‌‌ها، مطالعه موردی تعاونی‌های تولیدی محصولات خارج از فصل در استان کرمانشاه. روستا و توسعه، 13(2)31-60.

کریم، م. ح. (۱۳۹۴). چالش های شبکه‌های تعاونی‌های روستایی ایران. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۴(12)، ۱۷۳-۱۹۶.

محمدزاده چالی، م.، شریف زاده، م. ش.، عبدالله زاده، غ. و کوسه غراوی، ی.م. (۱۳۹۴). بررسی کارکرد اتحادیه تعاونی‌های مرتع‌داری در استان گلستان. فصلنامه تعاون و کشاورزی، ۴(۱۶)، ۷۵-۱۰۱.

منوچهری، م. م.، صابر، م. و صدر، س.م. (۱۳۸۶). بررسی نقش تعاونی های تولید روستایی تحت پوشش اداره کل تعاون استان کهگیلویه و بویر احمد در توسعه اهداف بخش تعاون، مجله تعاون، شماره‌های ۱۹۱و۱۹۲.

موسیوند، ب. و ربیعی، ع. (1392). بررسی رابطة بین سرمایة اجتماعی و شکل‌گیری فعالیت‌های تعاونی روستایی (مطالعه موردی: روستاهای ده کائید، دوجفت و چهارچریک شهرستان شازند). فصلنامه تعاون و کشاورزی، ۲(۷)، ۱-۲۲.

مهدی دوست، ح.(۱۳۹۱). قانون و آیین نامه اجرایی تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی و اساسنامه شرکت های تعاونی تولید روستایی. تهران: دفتر نظام های بهره برداری سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران.

هادی‌زاده بزاز، م. و بوذرجمهری، خ. (۱۳۹۵). بررسی نقش تعاونی های تولید روستایی در افزایش توانمندی فنی و اقتصادی کشاورزان مناطق روستایی شهرستان نیشابور. فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی، 3(4(،443-459.

هادیزاده بزاز، م.،  بوذرجمهری ، خ. و نوغانی دخت بهمنی، م. (۱۳۹۲). سنجش و ارزیابی عوامل در بهبود عملکرد تعاونی های تولید روستایی استان خراسان رضوی. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۲(۴)،85-100.

Aini, Y., Mahazril, A., Hafizah, H. A. K., & Zuraini, Y. (2012). Factors affectingcooperatives’. performance in relation to strategic planning and members’ participation. Social and Behavioral Sciences. Vol. 65, 100 – 105.

Altman, M. (2015). Cooperative organizations as an engine of equitable rural economic development. Journal of Co-Operative Organization and Management, 3(1), 14–23.

Aref, F. ( 2011) Agricultural cooperatives for agricultural development in Iran. Life Science Journal, Vol. 8, Issue 1.

Azkia, M. (2009). Sociology of rural development and underdevelopment in Iran. (Persian). Tehran: Ettelaat.

Beverland, M. (2007), Can cooperatives brand?. Exploring the interplay between cooperative structure and sustained brand marketing success. Food Policy, Vol. 32, Issue 4.

Bibby, A., & Shaw, L. (2005). Making a difference: Co-operative solutionsto global poverty. Manchester: Co-operative College Publication.

Deng, H. , Huang, J., Xu, Z., & Rozelle, S. (2010). Policy support and emerging farmer professional cooperatives in rural china. China Economic Review, Vol. 21, Issue 4.

Dowinga, M., Timothy, A., & Volkb, D.A. (2005). Development of new generation cooperatives in aghriculture for renewable energy research. Development and demonstration projects. Biomass and Bioenergy, 28(5), 425-434.

Flick, U. (2009). An introduction to qualitative research. 1st Edn., SAGE Publications Ltd. London, ISBN-10: 1847873243, pp: 528.

Garnevska, E., Lio, G., & Shadbolt, M. (2011). Factor for successful development of farmercooperative in northwest china. International Food and Agribusiness Management Review, 4,69- 84.

Herbel, D., Rocchigiani, M., & Ferrier, C. (2015). The role of the social and organisational capital in agricultural co-operatives’ development Practical lessons from the CUMA movement. Journal of Co- Operative Organization and Management, 3(1),24-31.

Kalkan, M., & Kaygusuz, C. (2012). The psychology of entrepreneurship. edited by Thierry Burger-Helmchen,1,3-27. Retrieved from www. intechopen. com

Mahazril, A., Hafizah, H. A. K., & Zuraini, Y. (2012). Factors affectingcooperatives’ performance in relation to strategic planning andmembers’ participation. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 65,100–105.

Meizhang, X. G. (2010).Study on function of the agriculture cooperative in food safety. Agriculture and Agricultural Science Procedia,Vol. 1, 477-482.

Montes, N. D., & Madamba, J. A. B. (2013). A review of alliances and cooperative business models in contemporary cooperativism: Strategic implications for sustaining Philippine cooperative enterprises. commemorative book. Cooperative Enterprise Development: 44-51.

Mujawamariya, G. D., Haese, M., & Speelman,S. (2013). Exploring double side-selling in cooperatives, case study of four coffee cooperatives in Rwanda. Food Policy, Vol. 39, 72-83.

Nkhoma, A. T. (2011). Factors affecting sustainability of agricultural cooperatives: lessons from Malawi. A thesis presented in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of AgriCommerce at Massey University. New Zealand, March, 2011 (Doctoral dissertation).

Novkovic, S. (2008). Defining the co-operative difference. The Journal of Socio-Economics, No.37.

Ozdemir, G. (2005) Cooperative-shareholder relations in agricultural cooperatives in Turkey. Journal of Asian Economics, Vol.16, Issue 2.

Pavdial, K. (2010). How to leverage the co-operative movement for povertyreduction, growth and investment group. Retrieved Fromhttp//:www.iseg.utl.pt/~depteco/

World Bank (2007). Cooperatives in social development. Report of the providing financial services in rural areas: a fresh look at finance cooperatives Washington, Governance and Social Development Resource Centre, Lesson Learned on Cooperatives.

Yuliando, H., Erma, K. N., Cahyo, S. A., & Supartono, W. (2015). The strengthening factors of tea farmer cooperative: case of Indonesian tea industry. Agriculture and Agricultural Science Procedia, 3,143–148.

Zheng, S., Wang, Z., & Song, S. (2011). Farmers’ behaviors and performance in cooperatives in Jilin Province of China: A case study. The Social Science Journal, 48(3), 449–457.