مقایسه تشکل‏های آب‌بران استان خوزستان بر اساس مدل EFQM

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

2 دانشگاه تهران

3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

چکیده

بی‌شک عملکرد بهره‌برداران در قالب نظام‌های آبیاری مدیریت‌شده توسط کشاورزان و اجتماعات محلی مصرف‌کننده نقش بسزایی در رفع مشکلات طرح‌های آبیاری و زهکشی و کارایی و اثربخشی آبیاری دارد. لذا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و مقایسة وضعیت تشکل‏های آب‌بران استان خوزستان بر اساس بعد توانمندسازی مدل EFQM انجام گرفت.رویکرد حاکم بر پژوهش کمی و از نوع توصیفی پیمایشی بود. واحد مورد مطالعه دو تشکل نصر و کشتگران در ساحل چپ شهرستان رامشیر و تشکل نوین دز در محدوده شهرستان دزفول و تشکل شهید نصوحی در محدوده شهرستان شوشتر را در برگرفت. جامعة مورد مطالعه را بهره‌برداران تشکل‌های ذکرشده تشکیل دادند که از هر تشکل به‌طور تصادفی تعداد 45 بهره‌بردار به‌عنوان نمونه شناسایی شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامة محقق‌ساخته‌ای بر مبنای بعد توانمندسازی مدل EFQM  بود که پایایی آن با محاسبة ضریب آلفای کرونباخ و روایی آن با توجه به نظر تعدادی از کارشناسان حیطة مطالعه بررسی و تأیید شد. از نرم‌افزارهای SPSS و Excell به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که درمجموع در بین تشکل‏ها، به ترتیب معیارهای توانمندسازی مدل EFQM شامل شراکت‌ها و منابع؛ فرایندها، محصولات و خدمات؛ منابع انسانی در بالاترین سطح قرار گرفتند. همچنین در بین تمامی زیرمعیارها و معیارهای مدل EFQM، به تفکیک تشکل‏ها، تفاوت آماری معنی‌داری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Water Cooperation Based on EFQM Model in Khuzestan Province

نویسندگان [English]

  • Mansour Ghanian 1
  • erfan alimirzae 2
  • Mona Dorani 3
1 Ramin Agriculture & Natural Resources University of Khuzestan
2 faculty
3 phd student
چکیده [English]

The experience of the irrigation systems managed by farmers and local communities around the world showed that such systems have great potential for advancing the sustainability of irrigation system's productivity. Farmers’ performance in the framework of these irrigation systems, played a significant role in solving the problems of irrigation and drainage problems both efficiently as well as effectively. In this regards, the main purpose of the present study was to evaluate and compare the water cooperation in the Khuzestan province based on the empowerment dimension of the EFQM model. The dominant approach of this research study was quantitative in the form of a descriptive survey. The study area included two cooperation by the name of Nasr and Keshtgaran in Ramshir Township, “Novin Dez” in the Dezful Township and “Nasuhi” in the Shushtar Township. The population consisted of all farmers in the aforementioned cooperation. The sample size included 45 farmers. The data collection tool was a researcher made questionnaire which its reliability confirmed by calculation of alpha coefficient 0.7 and its validity confirmed based on the experts’ viewpoints. SPSS and Excel software were used to analyze the data. The results showed that, in total among the water cooperations, the factors of partnership and resources, processes, products and services and human resources were at the highest level. Also between the factors and sub-factors of the EFQM were significant mean difference based on the cooperations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Water users’ cooperation
  • Quality management
  • EFQM
  • Organizational Excellence Model
  • Khuzestan

احسانی، م. و خالدی، ه. (1382). شناخت و ارتقای بهره وری آب کشاورزی به منظور تأمین امنیت آبی و غذایی کشور. مجموعه مقالات یازدهمین همایش کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، 674-684.

اخوان، ف.، حسینی، م. و چیذری، م. ( 1391). بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت اعضای تعاونی آب‌بران در مدیریت منابع آب کشاورزی استان قزوین. فصلنامه تعاون و کشاورزی، 6(24)، 117-135.

ادب، ح.، گل‏آور، م. (1392). ارزیابی تعالی سازمانی شرکت ملی گاز ایران بر اساس مدل EFQM ویرایش 2010. فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 23(70)، 25-46.

تقی پور، م.، عباسی، ع.، و چیذری، م. (1394). شناسایی پیامدهای عضویت در تعاونی‌های آب‌بران (مورد مطالعه: دشت لیشتر در شهرستان گچساران). فصلنامه تحقیقات و توسعه کشاورزی ایران (علوم کشاورزی ایران)، 6(1)، 121-130.

جعفری، س.، گودرزی، م.، فراهانی، ا. و ملک نیا، ح. ر. (1391). مقایسه تعالی سازمانی در اداره کل و ادارات تربیت بدنی استان لرستان براساس مدل تعالی سازمانی   EFQM. مطالعات مدیریت ورزشی، 14، 77-88.

حیدریان، ا. (1382). انتقال مدیریت؛ روش ها، موانع و راهکارها. سومین کارگاه فنی مشارکت آب‌بران در مدیریت شبکه‌های آبیاری. کمیته ملی آبیاری و زهکشی. ایران، تهران.

رضایی، ک. و شکاری، ا. (1385). ارایه مدل علی و معلولی با تمرکز بر محور مشتری گرایی در چارچوب مدل  .EFQMنشریه دانشکده فنی دانشگاه تهران، ویژه مهندسی صنایع . دوره 40 شماره 4.

علی‏میرزایی، ع.، حسینی، م.، حجازی، ی.، موحد محمدی، ح. (1396). نشانگرهای ارزشیابی بنگاه‏های خصوصی تدارک بیننده خدمات ترویجی و مشاوره‏ای کشاورزی. مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران. دوره 2-48، شماره 3، 491-505.

غنیان، م.، برادران، م.، علی‏میرزایی، ع.، سلیمانی هارونی، خ. و پاشا، س. (1392). مدیریت مشارکتی منابع آب کشاورزی و مؤلفه‏های مؤثر بر آن: مطالعه استان خوزستان. پژوهش آب در کشاورزی (علوم خاک و آب)، 27(2)، 181-190.

کاظمی، م.، ناجی نصرآبادی یزد، ع. و شجاع، ب. (1395). ارزیابی کیفیت سازمانی بر اساس مدل تعالی بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت و سنجش رابطه این مدل با اثربخشی سازمانی، مورد مطالعه: اداره کل ورزش و جوانان استان خراسان رضوی. هفتمین کنفرانس بین‏المللی مدیریت و حسابداری و چهارمین کنفرانس بین‏المللی کارآفرینی و نوآوری‏های باز. مرکز همایش‏های بین‏المللی رازی.

کریمی جعفری، ف.، حقیقی کفاش، م.، بهرامی، ا. (1393). رابطه بین فرهنگ سازمانی و توانمندسازهای مدل تعالی سازمانی با تاکید بر نقش تعهد عاطفی کارکنان صنعت بیمه. پژوهشنامه بیمه، 29(1)، 153-179.

مسجدی، ف. (1381). سنجش توسعه‏یافتگی کشورها. فصلنامه پژوهش‏های اقتصادی ایران، شماره 10. 67 -103.

مشهدی تفرشی، ش. (1386). ارزیابی سطح کیفیت فراگیر در کتابخانه های مر کزی علوم پزشکی ایران و ارائه راهکار برای ارتقاء آن . پایان نامه دکتری کتابداری و اطلاع رسانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

نجمی، م. (1389). مدل جایزهEFQM 2010 . چاپ دوم. تهران: انتشارات سرآمد.

هنری، ح.، محمدی، ل.، غفوری، ف. و افشاری، م. (1392). کاربر روشPCA  در ارزیابی عملکرد فدراسیون‌های ورزشی بر اساس رویکردهای EFQM. رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، شماره 2، 123-138.

Abdolshah, M., Moghimi, M., Azin, M., & Najafian, P. (2016). Mehr Iran Bank's performance evaluation using EFQM excellence Model: a case study of Alborz province branches. International Journal of Productivity Management and Assessment Technologies (IJPMAT), 4(1), 15-27.

Allur, E. (2010). The dissemination of the EFQM self-evaluation model across Europe. Review of International Comparative Management, 11(5), 971-979.

Belvedere, V., Grando, A., & Legenvre, H. (2016). Testing the EFQM model as a framework to measure a company’s procurement performance. Total Quality Management & Business Excellence, 1-19.

 Carlos Bou-Llusar, J., Escrig-Tena, A. B., Roca-Puig, V., & Beltrán-Martín, I. (2005). To what extent do enablers explain results in the EFQM excellence model? An empirical study. International Journal of Quality & Reliability Management, 22(4), 337-353.

De Waal, A. (2013). Strategic performance management: a managerial and behavioral approach. Palgrave Macmillan.

Fathi, H., Atarzadeh, E., & Kollahdozi, M. (2014). Analysis and design of the performance management system based on the model of organizational excellence in the Lib assessment and acceptance of Islamic Azad University and offering guidance. Strategic Management Research. 20 (54).

García-Morales, V. J., Jiménez-Barrionuevo, M. M., & Gutiérrez-Gutiérrez, L. (2012). Transformational leadership influence on organizational performance through organizational learning and innovation. Journal of Business Research, 65(7), 1040-1050.

Goetsch, D. L., & Davis, S. B. (2014). Quality management for organizational excellence. Upper Saddle River. NJ: Pearson.

Gómez-López, R., Serrano-Bedia, A. M., & López-Fernández, M. C. (2016). Motivations for implementing TQM through the EFQM model in Spain: an empirical investigation. Total Quality Management & Business Excellence, 27(11-12), 1224-1245.

Hemsworth, D. (2016). An empirical assessment of the EFQM excellence model in purchasing. The International Business & Economics Research Journal (Online), 15(4), 127.

Herat, A. T., Noorossana, R., & Serkani, E. S. (2012). Using DEMATEL-Analytic network process (ANP) hybrid algorithm approach for selecting improvement projects of Iranian excellence model in healthcare sector. African Journal of Business Management, 6(2), 627.

 Jacobs, B., & Suckling, S. (2007). Assessing customer focus using the EFQM excellence model: a local government case. The TQM Magazine, 19(4), 368-378.

Martínez-López, F. J., Gázquez-Abad, J. C., & Sousa, C. M. (2013). Structural equation modelling in marketing and business research: Critical issues and practical recommendations. European Journal of Marketing, 47(1/2), 115-152.

Reihanifard, P., Aminilari, M., Moghadam, R. A., Vahdat, D., & Mozaffari, S. (2012). Providing a pattern to evalute CRM systems based on EFQM model in SMEs. In Advanced Materials Research (Vol. 463, pp. 1141-1146). Trans Tech Publications.

Sadeh, E., Arumugam, V. C., & Malarvizhi, C. A. (2013). Integration of EFQM framework and quality information systems. Total Quality Management & Business Excellence, 24(1-2), 188-209.

Sokovic, M., Pavletic, D., & Pipan, K. K. (2010). Quality improvement methodologies–PDCA cycle, RADAR matrix, DMAIC and DFSS. Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering, 43(1), 476-483.

Van Huizen, L. S., & Ahaus, C. K. (2017). The road to excellence: A case study of the application of GMP, ISO 9001 and the EFQM excellence model in a uuclear medicine fepartment. In Quality in Nuclear Medicine (pp. 3-21). Springer International Publishing.

Van Schoten, S., De Blok, C., Spreeuwenberg, P., Groenewegen, P., & Wagner, C. (2016). The EFQM model as a framework for total quality management in healthcare: results of a longitudinal quantitative study. International Journal of Operations & Production Management, 36(8), 901-922.

Zad, H. P., Sekkeh, S. M. H., & Asadi, N. (2013). A study on the relationship between emotional intelligence and organizational excellence based on EFQM model in Physical Education Offices and Sport Committees of Northern Khorasan province. Life Science Journal, 10(5), 382-386.

Zárraga-Rodríguez, M., & Álvarez, M. J. (2014). Does the EFQM model identify and reinforce information capability?. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 109, 716-721.