بررسی عوامل مؤثر بر ایجاد تعاونی‌های تولید و توزیع محصولات کشاورزی در سکونتگاه‌های روستایی شهرستان گناباد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

این پژوهشِ توصیفی- تحلیلی با هدف سنجش مؤلفه‌های زمینه‌ساز ایجاد تعاونی‌های تولید و توزیع محصولات کشاورزی (محصول زعفران) انجام گرفت. به این منظور، با استفاده روش آماری تحلیل مسیر تحت نرم‌افزار SPSS در قالب 6 مؤلفة اثرگذار(فردی، روان‌شناختی، آموزشی، محیطی، اجتماعی و اقتصادی) آثار مستقیم و غیرمستقیم این مؤلفه‌ها بر ایجاد تعاونی‌های تولید و توزیع کشاورزی دهستان حومة شهرستان گناباد بررسی شد. یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان داد که  کلیة متغیرهای مستقل به غیر از مؤلفة فردی، که تنها دارای ثأثیر مستقیم در ایجاد تعاونی‌های تولید و توزیع کشاورزی بود، باقی متغیرهای مستقل(روان‌شناختی، آموزشی، اجتماعی، اقتصادی و محیطی) آثار مستقیم و غیرمستقیم و همچنین ضرایب همبستگی بالا با ایجاد تعاونی‌های تولید و توزیع محصول زعفران کشاورزی داشتند. در این بین، بیشترین آثار معنی‌دار مستقیم و غیرمستقیم مربوط به مؤلفه‌های اقتصادی (514/0 درصد) و کمترین این آثار مربوط به مؤلفه‌های محیطی (215/0 درصد) و مؤلفه‌های فردی (235/0 درصد) بود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation of Affecting Factors on the Creation of Cooperative’s Production and Distribution of Agricultural Products in Rural Settlements of Gonabad Township

چکیده [English]

A descriptive-analytical method was used to implement this research. Statistical method applied included path analysis using SPSS package in analyzing 6 effective factors (personal, psychological, educational, environmental, social and economic). In addition it researchers investigated the direct and indirect effects of these factors on the Creation of Cooperative’s production and distribution of agricultural products in the Rural district of Gonabad Township. Findings indicated that all independent variables apart from the personal factors had direct effects on the Creation of Cooperative’s production and distribution of agricultural products. The rest of the independent variables (psychological, educational, environmental, social and economic) had both direct and indirect effects and also a high correlation coefficient with the Creation of agricultural cooperatives. Therefore, the most significant effects of direct and indirect was related to the economic factors(.514%) and the least significant indirect effects found on the Creation of Cooperative of production and distribution of Saffron production were related to the environmental factors(.215%) and personal factors(.235%).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Effective Factors
  • Cooperative of production and distribution of agricultural products
  • Path Analysis Method
  • Hoomeh Rural district
  • Gonabad city

آرایش، م. ب و طاهری، م. ر. (1394). شناسایی موانع توسعه شرکت های تعاونی عشایری استان ایلام از دیدگاه اعضای تعاونی‌ها. روستا و توسعه، 18(4)، 57-74.

استادی، ح. و علیزاده، ع. ر. (1388). بررسی راهکارهای حمایت دولت از تشکیل و توسعه تعاونی‌ها از طریق اعطای تسهیلات بانکی(استان کهگیلویه و بویر احمد)، تعاون، 20(206 و 207)، 47-58.

بوزرجمهری، خ. و هادیزاده بزاز، م. (1392). واکاوی و بررسی سازه های موثر در توسعه تعاونی‌های تولید روستایی استان خراسان رضوی از نظر کارشناسان، جغرافیا و آمایش شهری، شماره 8، 85-100.

بهرامی، ع.، نادری مهدی، ک. و فطرس، م. ح. (1392). عوامل موثر بر اعتماد و مولفه های آن در تعاونی تولید کشاورزی وینسار قروه. روستا و توسعه، شماره 3، 43-58.

حسینی، م.، آقاصفری، ح. و کرباسی، ع. (1393). شناسایی و تدوین راهبردهای مناسب توسعه تعاونی های تولید کشاورزی ایران. تعاون و کشاورزی، 3(10)، 65-85.

حضرتی، م.، مجیدی، ب. و رحمانی، ب. (1389). شناسایی عوامل موثر بر موفقیت تعاونی‌های کشاورزی در توسعه اقتصاد روستایی بخش مرکزی شهرستان خدابنده، مجله تعاون، شماره 3، 89-109.

حیدری ساربان، و. (1391). بررسی عوامل موثر بر موفقیت تعاونی های تولید روستایی(شهرستان پارس آباد). نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، شماره 2،  103-118.

سرایی، ح. (1390). مقدمه ای بر نمونه گیری در تحقیق. تهران: انتشارات سمت.

سید حسینی، س. م.، علی احمدی، ع.، فکری، ر. و فتحیان، م. (1388). طراحی الگوی چابکی در فرآیند توسعه محصول جدید با استفاده از مدل تحلیل مسیر در صنایع خودروسازی ایران. مهندسی صنایع و مدیریت تولید، 20(4)، 77-89.

طاهرخانی، م. و قرنی آرانی، ب. (1382). مطالعه عوامل مؤثر بر گرایش روستاییان به تشکیل تعاونی های روستایی، مطالعه موردی: دهستان قنوات قم. تحقیقات جغرافیایی، شماره 78، 81-101.

عبدالملکی، م. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر تمایل باغداران به مشارکت در تشکیل تعاونی‌های تولید گردو در شهرستان تویسرکان. روستا و توسعه، 17(4)، 49-69.

علم بیگی، ا.، ظریفیان، ش. و آقاپور، ش. (1388) تعیین عوامل موثر بر نگرش دامداران عضو تعاونی گاوداران شهرستان همدان به مشارکت در تشکیل و اداره سازمان های کشاورزان. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 40(1)، 113-122.

گندم‌زاده، ر. و ثمری، د. (1388). عوامل موثر بر گرایش کشاورزان به عضویت در تعاونی‌های تولید شهرستان طبس. تعاون، شماره 212، 91-104.

مؤمنی، م. و فعالی قیومی، ع. (1389). تحلیل های آماری با استفاده از SPSS. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

منفرد،ن. (1390). تعیین کننده‌های مشارکت کشاورزان در تعاونی‌های تولید: استان بوشهر. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. 7(1)، 17-25.

هادیزاده بزاز، م.، شایان، ح.، بوذرجمهری، خ. و نوغانی دخت بهمنی، م. (1392). سنجش و ارزیابی عوامل موثر در بهبود عملکرد تعاونی های تولید روستایی(استان خراسان رضوی). اقتصاد فضا و توسعه روستایی، شماره 4، 115-131.

هاشمی، ف.، ملک محمدی، ا. و موحد محمدی، ح. (1394). اثربخشی خدمات آموزشی ترویج در تعاونی های کشاورزی استان های تهران و البرز. پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، شماره 32، 56-69.

Aini, Y., Mahazril, H. A. K., Hafizah, Y., Zuraini (2012). Factors affecting cooperatives’. performance In relation to strategic planning and members’ participation. Social and Behavioral Sciences, Vol 65, 100 – 105.

Avsec, F., & Stromajer, J. (2015). Development and socioeconomic environment of Cooperatives in Slovenia. Journal of Co-operative Organization and Management, 3(1), 40-48.

Aref, F. (2011). Agricultural cooperatives for agricultural development in Iran. Life Science Journal, 8(1), 82-85.

Altman, M. (2015). Cooperative organizations as an engine of equitable rural economic development. Journal of Co-operative Organization and Management, 3(1), 14-23.

Benson, T. (2014). Building good management practices in Ethiopian agricultural cooperatives through regular financial audits. Journal of Co-operative Organization and Management, 2(2), 1-11.

Bernard, T. J., & Spielman, D. (2009). Reaching the rural poor through rural producer organization? A study of agricultural marketing cooperatives in Ethiopia.  Food Policy, 34(2), 60-69.

Dethier, J., & Effenberger, A. (2012). Agriculture and development: A brief review of the literature. Ecomomic Systems, 36(2), 175-205.

Entrnam, P. ( 2007). Reactions of Spanish cooperatives to globalization: Ideal discourse types. Journal of Rural Cooperation, 32(11), 11-41.

Herbel, D., Rocchigiani, M., & Ferrier, C. (2015). The role of the social and arganisational capital in agricultural co-operatives development practical lessons from the CUMA movement. Journal of Co-operative Organization and Management, 3(1), 24-31.

Harper, M. (2010). the critical factors for the success of cooperatives and other sroups. Washington DC. Journal of Studies in the Social Philosophy of Cooperation,3(1), 223-240.

Lawless, G., &  Reynolds, A. (2006). Rural Food Cooperative, Case Studies Reveal Critical Retail Success Factors. Rural Cooperative, Vol. 72, No 5.

Mujawamariya, G. D., Haese, M., & Speelman,S. (2013). Exploring double side-selling in cooperatives, case study of four coffee cooperatives in Rwanda. Food Policy, Vol.39,72-83.

Oczkowski, E., Krivokapic, B., & Kay Plummer, S. (2013). The meaning, importance and practice of the co-operative principles: Qualitation evidence from the Australian co-operative sector. Journal of
 Co-operative Organization and Management
, 1(2), 54-63.

Rajaei, Y., Yaghoubi, J., & Donyaei, H. (2011). Assessing effective factors in development of entrepreneurship in agriculture cooperatives of Zanjan province. Procedia-Social and Behavioral Sciences, Vol.15,1521-1525.

Stattman, L., & Mol, A. (2014). Social sustainability of Brazilian biodiesel: The role of agricultural cooperative. Geoforum. Vol. 54, 282-294.

World Bank (2007). Cooperatives in social development. Report of the Providing Financial Services in rural areas: A rresh Look at Finance Cooperatives Washington, Governance and Social Development Resource Centre. Lesson Learned on Cooperatives.

XiangyuGuo, M. (2010). Agriculture and agricultural science procedia, Study on Functions of Agriculture Cooperative in Food Safety. Agriculture and Agricultural Science Procedia, Vol.1, 477-482.